Thema
Erfrecht en schenken
Wie nadenkt over een tweede huis denkt zelden meteen aan de nalatenschap. Toch bepaalt het erfrecht straks veel, en bij een buitenlandse woning ligt dat anders dan thuis.
Twee rechtssystemen die elkaar raken
Een huis in Spanje brengt naast genot ook een vraag mee die makkelijk wordt vergeten: wat gebeurt er met de woning als de eigenaar overlijdt? Omdat het pand in Spanje ligt, speelt het Spaanse recht een rol, terwijl jij en je erfgenamen vaak in Nederland wonen. Dat raakt zowel het erfrecht, dus wie wat krijgt, als de fiscale kant, dus wie waarover belasting betaalt.
Second Home Buitenland zet de hoofdlijnen op een rij. Voor de uitwerking blijft een notaris of jurist die met internationale nalatenschappen werkt het aangewezen adres, omdat de details per gezin verschillen.
De Europese erfrechtverordening
Sinds een aantal jaren regelt een Europese verordening welk erfrecht van toepassing is op een nalatenschap met grensoverschrijdende elementen. De hoofdregel is dat het recht geldt van het land waar de overledene zijn gewone verblijfplaats had. Voor een Nederlander die in Nederland woont, betekent dat in beginsel Nederlands erfrecht, ook voor het huis in Spanje.
De verordening geeft je daarnaast de mogelijkheid om in je testament een rechtskeuze vast te leggen, bijvoorbeeld voor het recht van je nationaliteit. Daarmee voorkom je verrassingen en houd je de regie over hoe je nalatenschap wordt verdeeld. Dit gaat over het erfrecht zelf, niet over de belasting, want die volgt een eigen spoor.
Je testament en de praktijk
Een goed testament voorkomt veel gedoe voor je erfgenamen. Sommige eigenaren kiezen voor een apart Spaans testament dat alleen over de Spaanse woning gaat, naast hun Nederlandse testament. Dat kan de afwikkeling in Spanje versnellen, mits beide testamenten op elkaar zijn afgestemd en elkaar niet tegenspreken.
Wat je vooraf regelt
- Een rechtskeuze in je testament als je Nederlands erfrecht wilt laten gelden.
- Afstemming tussen een eventueel Spaans en je Nederlandse testament.
- Duidelijkheid voor je erfgenamen over de stukken en de Spaanse procedure.
De fiscale kant en schenken
Erven en schenken kennen een eigen belastingspoor dat losstaat van het erfrecht. Spanje kan erfbelasting of schenkbelasting heffen op een woning die binnen de eigen grenzen ligt, en die tarieven verschillen sterk per regio en per relatie tussen schenker en ontvanger. Nederland heft erf- en schenkbelasting op grond van waar de overledene of schenker woonde. Daardoor kunnen beide landen tegelijk in beeld komen.
Schenken bij leven is voor sommige eigenaren een manier om de overdracht soepeler te laten verlopen, maar of dat verstandig is hangt helemaal af van de cijfers in beide landen. Laat dat doorrekenen voordat je iets vastlegt.